Przejdź do treści
Ulga na złe długi w PIT i CIT – kiedy nieopłacona faktura z KSeF zwiększa podatek
Start Blog Prawo i bezpieczeństwo
Prawo i bezpieczeństwo · Poradnik

Ulga na złe długi w PIT i CIT – kiedy nieopłacona faktura z KSeF zwiększa podatek

Ulga na złe długi w PIT i CIT: dłużnik musi zwiększyć podstawę opodatkowania o nieopłaconą fakturę kosztową 90 dni po terminie płatności, a wierzyciel może o tyle samo obniżyć dochód – także w zaliczkach.

Wypróbuj za darmo
MW Michał Wójcik 8 min Akt. 14 listopada 2026 Zweryfikowane
Szybka odpowiedź

Na czym polega ulga na złe długi w PIT i CIT przy fakturach z KSeF?

Jeśli nie zapłacisz faktury kosztowej z transakcji handlowej w ciągu 90 dni od terminu płatności, art. 26i ustawy o PIT i art. 18f ustawy o CIT nakazują Ci zwiększyć podstawę opodatkowania o kwotę zaliczoną wcześniej do kosztów – w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 90. dzień. Po zapłacie zmniejszasz ją z powrotem. Wierzyciel może obniżyć podstawę opodatkowania o nieuregulowaną należność. Numer KSeF niczego tu nie zmienia, ale ułatwia namierzenie takich faktur.

TL;DR – w skrócie
  • Ulga na złe długi działa od 2020 r. nie tylko w VAT, ale też w PIT (art. 26i) i CIT (art. 18f) – dla należności i zobowiązań z transakcji handlowych.
  • Dłużnik musi doliczyć nieopłacone zobowiązanie do podstawy opodatkowania; wierzyciel może pomniejszyć podstawę o nieuregulowaną należność.
  • Korektę uwzględnia się już w zaliczce za miesiąc lub kwartał, w którym minął 90. dzień od terminu płatności, a po zapłacie cofa w okresie zapłaty.
  • Przed zamknięciem roku 2026 sprawdź nieopłacone faktury kosztowe z terminem płatności do 2 października 2026 r. – to one przekroczą próg 90 dni jeszcze w tym roku.
  • Raport zaległości w KSeF Import pokazuje nieopłacone zobowiązania w przedziale 61+ dni po terminie; samą korektę w zaliczce i zeznaniu robi księgowa lub program księgowy.
W tym artykule

Od problemu do efektu

PWE
1
Problem
Niezapłacona faktura po cichu podnosi podatek

Firma zalicza fakturę kosztową do kosztów w dniu ujęcia, a o tym, że po 90 dniach od terminu płatności trzeba ją „odkosztować”, przypomina sobie dopiero przy zeznaniu rocznym – razem z odsetkami od zaniżonych zaliczek.

2
Jak rozwiązujemy
Lista zobowiązań po terminie z jednego miejsca

KSeF Import pobiera faktury kosztowe z KSeF razem z terminem płatności, a po oznaczeniu zapłat (ręcznie lub z wyciągu bankowego) raport zaległości grupuje nieopłacone pozycje według dni po terminie – kandydatów do korekty widzisz bez przeszukiwania skrzynki.

3
Efekt
Korekta w zaliczce za właściwy miesiąc

Co miesiąc przed terminem zaliczki przekazujesz księgowej listę faktur, które przekroczyły 90 dni po terminie płatności, i listę tych opłaconych po korekcie – zamiast prostować całość w zeznaniu rocznym.

Ulga na złe długi w podatku dochodowym – czym różni się od VAT

Ulgę na złe długi kojarzy się zwykle z VAT (art. 89a i 89b ustawy o VAT). Od 1 stycznia 2020 r. ustawa o ograniczeniu zatorów płatniczych dodała analogiczny mechanizm do podatków dochodowych: art. 26i ustawy o PIT i art. 18f ustawy o CIT. Dotyczy on transakcji handlowych, dla których termin zapłaty upłynął po 31 grudnia 2019 r.

Logika jest prosta: skoro sprzedawca zapłacił podatek od przychodu, którego nie dostał, może obniżyć podstawę opodatkowania. Skoro nabywca zaliczył do kosztów wydatek, którego nie zapłacił, musi tę korzyść oddać – zwiększając podstawę opodatkowania. Obie strony liczą ten sam termin: 90 dni od dnia upływu terminu płatności określonego na fakturze lub w umowie.

ElementVAT (art. 89a i 89b)PIT i CIT (art. 26i i 18f)
Próg czasowy90 dni od terminu płatności90 dni od terminu płatności
DłużnikObowiązek korekty VAT naliczonegoObowiązek zwiększenia podstawy opodatkowania o kwotę zaliczoną do kosztów
WierzycielPrawo do korekty VAT należnegoPrawo do zmniejszenia podstawy opodatkowania o nieuregulowaną należność
Gdzie się to rozliczaPlik JPK_V7 za dany okresZaliczka za miesiąc lub kwartał oraz zeznanie roczne
Limit czasu dla wierzyciela3 lata od końca roku wystawienia faktury2 lata od końca roku wystawienia faktury lub zawarcia umowy
Dwie korekty, jedna faktura

Jeśli jako czynny podatnik VAT odliczyłeś VAT z nieopłaconej faktury, po 90 dniach od terminu płatności czekają Cię dwie niezależne korekty: VAT naliczonego w JPK_V7 i podstawy opodatkowania w podatku dochodowym. Stronę VAT opisuje artykuł ulga na złe długi w KSeF.

Obowiązek dłużnika – kiedy nieopłacona faktura z KSeF zwiększa podatek

Jeśli zobowiązanie wynikające z transakcji handlowej, zaliczone wcześniej do kosztów uzyskania przychodów, nie zostanie uregulowane w ciągu 90 dni od terminu płatności, dłużnik zwiększa podstawę opodatkowania o jego wartość. Korekta dotyczy okresu rozliczeniowego, w którym upłynął 90. dzień – także przy obliczaniu zaliczki, nie dopiero w zeznaniu rocznym.

Przykład: faktura kosztowa z KSeF na 10 000 zł netto (VAT odliczony), termin płatności 15 lipca 2026 r. Licznik startuje 16 lipca, a 90. dzień przypada na 13 października 2026 r. Jeśli faktura nadal jest nieopłacona, podatnik rozliczający zaliczki miesięcznie zwiększa dochód o 10 000 zł w zaliczce za październik. Zapłaci w styczniu 2027 r.? Wtedy w okresie zapłaty zmniejsza podstawę o tę samą kwotę – korekty za 2026 r. nie cofa.

  • Kwota korekty to wartość zobowiązania zaliczona do kosztów – przy odliczonym VAT zwykle kwota netto, a przy VAT nieodliczonym (np. u podatnika zwolnionego z VAT) kwota brutto.
  • Zapłata częściowa – korekta dotyczy tylko nieuregulowanej części zobowiązania.
  • Strata zamiast dochodu – przepisy przewidują odpowiednią korektę straty, więc obowiązek nie znika w roku stratnym.
  • Ryczałt ewidencjonowany – ryczałtowiec nie uwzględnia kosztów uzyskania przychodu, dlatego mechanizm dłużnika z art. 26i nie znajduje do niego zastosowania. Przy estońskim CIT i uproszczonych zaliczkach PIT zasady są inne – ustal je z księgową.
  • Obowiązek niezależny od wierzyciela – dłużnik koryguje podstawę bez względu na to, czy sprzedawca skorzysta z ulgi. Jeśli Twoja firma jest w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, upadłościowego lub likwidacji, sprawdź z księgową szczególne zasady przewidziane w ustawie.
Dwa różne „90 dni” – nie pomyl ich

Próg z art. 26i i 18f to dni, które upłynęły od terminu płatności konkretnej faktury. Z kolei w KSeF Import okno pierwszego pobrania i codziennej aktualizacji statusów danych obejmuje ostatnie 90 dni – to limit techniczny synchronizacji, a nie termin podatkowy. Status opłacenia faktur starszych niż to okno aktualizujesz ręcznie albo wyciągiem bankowym. Faktury bez terminu płatności (termin tylko w umowie) nie trafią do raportu zaległości – sprawdź je osobno.

Skonfiguruj raz, pobieraj jednym kliknięciem

Zobacz, jak KSeF Import pobiera faktury kosztowe i układa je w gotowy arkusz.

Wypróbuj za darmo

Prawo wierzyciela – warunki obniżenia dochodu o należność

Sprzedawca, którego faktura sprzedażowa nie została opłacona ani zbyta w ciągu 90 dni od terminu płatności, może pomniejszyć podstawę opodatkowania o wartość tej należności, o ile wcześniej wykazał ją jako przychód należny. To uprawnienie, nie obowiązek – i obwarowane warunkami:

  1. od końca roku kalendarzowego, w którym wystawiono fakturę lub zawarto umowę, nie upłynęły 2 lata;
  2. na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego złożenie zeznania dłużnik nie jest w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, upadłościowego ani likwidacji;
  3. chodzi o transakcję handlową – odpłatną dostawę towarów lub świadczenie usług między przedsiębiorcami, w związku z prowadzoną działalnością.

Gdy należność wpłynie po skorzystaniu z ulgi, wierzyciel zwiększa podstawę opodatkowania w okresie, w którym ją otrzymał. Status kontrahenta (upadłość, restrukturyzacja) trzeba sprawdzić samodzielnie, np. w KRS – faktura z KSeF tej informacji nie zawiera.

Jak co miesiąc wyłapać faktury do korekty w KSeF Import

Portal KSeF nie liczy dni po terminie i nie oznacza faktur opłaconych – przechowuje same dokumenty. Do pilnowania progu 90 dni potrzebujesz zestawienia: termin płatności, status opłacenia, kwota. Taką rutynę da się zamknąć w kilku krokach przed terminem zaliczki (20. dnia miesiąca):

  1. 1
    Uzupełnij statusy opłacenia

    Zanim cokolwiek policzysz, upewnij się, że zapłacone faktury kosztowe są oznaczone jako opłacone – ręcznie, zbiorczo albo przez rozliczenie wyciągu bankowego. Błędny status to fałszywy kandydat do korekty.

  2. 2
    Otwórz raport zaległości dla zobowiązań

    Na karcie „Nieopłacone faktury” wybierz faktury kosztowe i przedział 61+ dni po terminie. Próg 90 dni mieści się w tym przedziale – raport nie ma osobnego licznika ulgi.

  3. 3
    Wyeksportuj listę z terminem płatności

    Eksport do Arkuszy Google, Excela lub CSV z numerem KSeF, kontrahentem, terminem płatności i kwotą. Przed eksportem włącz kolumny „Termin płatności” i „Netto” (domyślnie ukryte) – u czynnego podatnika VAT korekta to zwykle kwota netto. Dzień progu policzysz formułą w arkuszu: termin płatności + 90 dni.

  4. 4
    Dopisz faktury opłacone po korekcie

    Osobno wypisz faktury, które księgowa już „odkosztowała”, a które w tym miesiącu zapłaciłeś – to one dają korektę w drugą stronę.

  5. 5
    Przekaż obie listy księgowej

    Księgowa lub program księgowy ujmuje korekty w zaliczce za właściwy okres i w zeznaniu rocznym. KSeF Import dostarcza dane – nie nalicza podatku i nie składa deklaracji.

Dostępność wg planu

Kontrola terminów płatności – karta „Nieopłacone faktury” i raport zaległości – jest dostępna w planach Firma, Grupa i Biuro; plan Solo jej nie obejmuje. Eksport do Excela i CSV wymaga planu Firma lub wyższego, eksport do Arkuszy Google działa w każdym planie. Okres próbny działa na planie Biuro. Porównanie planów – cennik.

Koniec roku 2026 – które faktury sprawdzić przed zeznaniem

Dla zeznania za 2026 r. liczą się faktury, przy których 90. dzień od terminu płatności upływa najpóźniej 31 grudnia 2026 r. To zobowiązania z terminem płatności do 2 października 2026 r. Jeśli któraś z nich jest nadal nieopłacona, a korekta nie trafiła do zaliczek, trzeba ją uwzględnić w rozliczeniu rocznym. Sprawdź też faktury „odkosztowane” wcześniej, które zapłaciłeś w 2026 r. – one zmniejszają podstawę za 2026 r. Korekta obejmuje tylko kwotę faktycznie zaliczoną do kosztów (np. przy środku trwałym – dotychczasowe odpisy amortyzacyjne).

2.10.2026
ostatni termin płatności, przy którym próg 90 dni mija jeszcze w 2026 r.
Licznik startuje dzień po terminie płatności.

Najszybciej sprawdzisz to w panelu: kontrola terminów płatności faktur z KSeF pokazuje nieopłacone faktury kosztowe w przedziałach dni po terminie, a eksport z kolumną terminu płatności pozwala odfiltrować te sprzed 3 października. Zanim przekażesz listę księgowej, porównaj ją z wyciągiem – część „zaległości” to zwykle faktury zapłacone, ale nieoznaczone.

Najczęstsze pytania

Krótkie, konkretne odpowiedzi na pytania, które zadają użytkownicy i wyszukiwarki.

Obu. Od 2020 r. art. 26i ustawy o PIT i art. 18f ustawy o CIT wprowadziły ulgę na złe długi także w podatkach dochodowych – niezależnie od korekty VAT z art. 89a i 89b.

W rozliczeniu za okres, w którym upłynął 90. dzień od terminu płatności wskazanego na fakturze lub w umowie, jeśli do tego czasu nie zapłacił zobowiązania zaliczonego do kosztów. Dotyczy to także zaliczek.

W okresie, w którym uregulujesz zobowiązanie, zmniejszasz podstawę opodatkowania o zapłaconą kwotę. Przy zapłacie częściowej korekta dotyczy tylko zapłaconej części.

Nie w ramach art. 26i – ryczałt ewidencjonowany nie uwzględnia kosztów uzyskania przychodu, więc nie ma czego „odkosztować”. Obowiązek dotyczy podatników PIT na skali i liniowym oraz podatników CIT.

Nie. Warunki ulgi wynikają z ustaw o PIT i CIT i nie zależą od tego, czy faktura ma numer nadany w KSeF. KSeF ułatwia jedynie zebranie faktur kosztowych z terminami płatności w jednym miejscu.

Nie. KSeF Import pokazuje nieopłacone faktury kosztowe według dni po terminie i eksportuje je z terminem płatności i kwotą. Korektę zaliczki i zeznania wykonuje księgowa lub program księgowy.

MW
Michał Wójcik
Inżynier integracji KSeF

Inżynier integracji KSeF. Odpowiada za połączenia z API Krajowego Systemu e-Faktur, automatyzacje i parsowanie struktury logicznej FA(3).

Merytorycznie zweryfikował Anna Kowalczyk – Specjalistka ds. KSeF.
Wszystkie artykuły na blogu

Przeczytaj również

Faktury z KSeF automatycznie
7 dni za darmo · bez karty
Wypróbuj
7 dni za darmo · bez karty kredytowej

Przestań przepisywać faktury ręcznie

Wgraj certyfikat raz i pozwól, by faktury kosztowe z KSeF same trafiały do Excela, Google Sheets, CSV i zbiorczego PDF – bez logowania do portalu MF.

Bez karty kredytowej Konfiguracja w 5 minut Serwery w EU · GDPR